„Манифестот“ на Палантир -

Палантир објави кратко резиме во 22 точки од книгата на својот извршен директор Алекс Карп, The Technological Republic, во кое ги сумира своите ставови за технологијата, националната безбедност и западните вредности. 

Ова доаѓа во момент кога вниманието кон компанијата расте, особено поради нејзината работа со државни институции.

Објавата, споделена од компанијата позната по софтвер за надзор и аналитика, ги издвојува главните идеи од книгата што Карп ја напишал заедно со Николас Замиска. Од Палантир велат дека го објавиле ова резиме затоа што често добивале прашања на таа тема, па сакале на едно место накратко да објаснат што стои зад нивниот начин на размислување.

Меѓу главните пораки е тврдењето дека Силиконската долина има морален долг кон државата што ѝ овозможила да се развие. Пораката е дека не е доволно технолошките компании само да нудат поволни услуги за крајните корисници, туку дека имаат и поширока одговорност, поврзана со економскиот развој и националната безбедност. Тоа, секако, е став што лесно отвора дебата, особено кај луѓе што не сакаат технолошките компании да се врзуваат толку тесно со државната политика.

Резимето се осврнува и на вештачката интелигенција и одбраната. Таму се вели дека прашањето не е дали ќе се создава оружје базирано на вештачка интелигенција, туку кој ќе го создава и со каква цел. Палантир додава дека конкурентските држави нема да чекаат етичките дебати да завршат, туку ќе продолжат со развојот. Од таа перспектива, компанијата сугерира дека почнува нова ера на детант, заснована на вештачка интелигенција. Тоа е прилично јасна и тврда позиција, без многу обиди да се ублажи пораката.

Оваа објава се појавува во време кога Палантир е под сè поголема лупа од политичари и критичари од индустријата. Демократите во Конгресот на САД неодамна побараа дополнителни информации од Immigration and Customs Enforcement и Department of Homeland Security за тоа како алатките на Палантир се користат во акциите за депортација. Компанијата веќе подолго време предизвикува полемики и околу тоа како се претставува како бранител на „Западот“.

Иако самото резиме не навлегува директно во тие контроверзии, во него има пошироки критики кон одредени културни и политички трендови. Меѓу другото, се спомнува противење на она што компанијата го опишува како претеран плурализам, како и осврти на повоени политики поврзани со Германија и Јапонија. Токму тука многумина веројатно ќе видат дека не станува збор само за технологија, туку и за многу поширока идеолошка рамка.

Објавата предизвика и критики од експерти. Елиот Хигинс, извршен директор на истражувачкиот медиум Белингкет, саркастично напиша дека е „сосема нормално и во ред една компанија вакво нешто да го стави во јавна изјава“, додавајќи дека овие идеи треба да се гледаат во контекст на бизнисот на Палантир, односно продажба на софтвер на одбранбени, разузнавачки и полициски агенции.

На крај, оваа објава изгледа како отворен обид Палантир јавно да објасни каква филозофија стои зад неговата работа. А тоа го прави токму во момент кога неговата улога во државните операции и националната безбедност сè повеќе се анализира и оспорува.

Оваа анализа е базирана на известување од TechCrunch: https://techcrunch.com/2026/04/19/palantir-posts-mini-manifesto-denouncing-regressive-and-harmful-cultures/